Altın / Gümüş Rasyosu

Altın/Gümüş rasyosu, bir ons altın ile kaç ons gümüş alınabileceğini gösteren matematiksel bir orandır. Basitçe; altın fiyatının gümüş fiyatına bölünmesiyle bulunur. Bu oran, yatırımcıların iki değerli metal arasındaki ucuzluk/pahalılık durumunu analiz etmesine yardımcı olur.

Altın fiyatını gümüş fiyatına bölerek hesaplanır. Türkiye'de gram bazında: Gram altın fiyatı (TL) ÷ Gram gümüş fiyatı (TL) şeklindedir. Örneğin gram altın 3.200 TL ve gram gümüş 40 TL ise rasyo = 3.200 / 40 = 80'dir. Uluslararası piyasalarda ons bazında hesaplanır (XAU/XAG paritesi).

Tarihsel ortalamalara bakıldığında, rasyonun 60-65 bandında dengelendiği görülür. 80 ve üzeri seviyeler gümüşün altına kıyasla 'aşırı ucuz' (alım fırsatı), 50 ve altı seviyeler ise altının gümüşe kıyasla 'ucuz' kaldığı dönemler olarak yorumlanır.

Rasyonun yükselmesi (Örn: 90'a çıkması), altının gümüşten daha iyi performans gösterdiği veya gümüşün gereğinden fazla değer kaybettiği anlamına gelir. Bu durumlarda yatırımcılar genellikle ellerindeki altını satıp 'iskontolu' hale gelen gümüşe geçiş (arbitraj) yaparak gümüşün değerlenmesini beklerler.

Bu sorunun cevabı o anki rasyo değerine eşittir. Örneğin rasyo 75 ise, 1 KG altın vererek tam 75 KG gümüş alabilirsiniz. Arbitrajcılar bu miktar farkından kar etmeyi amaçlar. Güncel oranı yukarıdaki hesaplama aracımızdan anlık olarak görebilirsiniz.

Modern finansal tarihte en yüksek rasyo Mart 2020'de yaklaşık 125 olarak kaydedildi. COVID-19 pandemisinin başlangıcında güvenli liman talebi altını yükseltirken, endüstriyel kullanımlı gümüş düşüş yaşadı. Tarihsel olarak bu, oldukça aşırı bir seviyeydi ve gümüş için büyük bir alım fırsatı sinyali veriyordu.

1970'lerde altın gümüş rasyosu ortalama 17-25 arasındaydı. Bu, günümüze göre oldukça düşük bir seviyedir. 1980'de tarihi dip olan 15-17 seviyelerine kadar geriledi. Bretton Woods sisteminin sona ermesi ve serbest piyasa koşullarının oluşması bu dönemde rasyoyu etkilemiştir.

TradingView, Investing.com ve Bloomberg gibi platformlarda XAU/XAG veya GOLDSILVER endeksi olarak tarihsel grafiklere ulaşabilirsiniz. Investing.com'da 'XAU XAG' araması yaparak canlı grafik ve geçmiş verilere erişebilirsiniz. Bu sayfa da canlı rasyo değerini göstermektedir.

Pair trading stratejisi şu şekildedir: Rasyo tarihsel ortalamanın çok üstündeyse (örn. 90+) gümüş alıp altın satabilirsiniz. Rasyo çok düşükse (örn. 50 altı) altın alıp gümüş satabilirsiniz. Amaç, rasyonun ortalamaya geri dönmesinden kar elde etmektir. Bu strateji risk yönetimi ve piyasa analizi gerektirir.

İslami finans açısından altın nisabı 85 gram (veya 20 miskal), gümüş nisabı ise 595 gram (200 dirhem) civarındadır. Bu iki nisap birbirinden bağımsızdır ve zekat hesabında kullanılır. Zekat için bu miktarların üzerinde maden sahibi olan kişilerin %2.5 oranında zekat vermesi gerekir.