Altında İşçilik Neye Göre Hesaplanır? (Kuyumcu Mantığı)
Altın takı alışverişinde en çok merak edilen konu, ödenen tutarın ne kadarının gerçek altın değeri, ne kadarının ise işçilik maliyeti olduğudur. Kuyumcular, takının satış fiyatını belirlerken o günkü 24 ayar has altın fiyatını temel alır ve üzerine atölye masrafları (işçilik) ile kâr marjını ekler. Altında işçilik hesaplama programı kullanarak, bir ürüne hak ettiğinden fazla ücret ödeyip ödemediğinizi saniyeler içinde analiz edebilirsiniz.
24 Ayar Gram Altında İşçilik Var mı?
Yatırımlık has gram altınlarda (külçe) genellikle üretim işçiliği bulunmaz. Ancak paketli (sertifikalı) gram altınlarda, ambalaj ve rafineri maliyeti kaynaklı çok cüzi bir fark (paketleme maliyeti) olabilir. Yine de en saf yatırım aracı olarak kabul edilir.
22 Ayar Bilezikte İşçilik Ne Kadar Düşer?
22 ayar bilezikler, Türk kültüründe hem takı hem de yatırım aracı olarak en popüler tercihtir. Ancak her bileziğin işçilik oranı aynı değildir. Düz (Adana burması, Ajda) bileziklerde işçilik minimum düzeydeyken, işlemeli ve taşlı modellerde bu oran artar. Altın işçilik hesaplama robotu ile hesapladığınızda, eğer işçilik oranı %15'in üzerindeyse o ürün yatırımlık olmaktan çıkmış demektir.
- Yatırımlık (Düz) Bilezik: %3 - %7 İşçilik
- Orta İşçilikli: %8 - %12 İşçilik
- Yüksek İşçilikli: %15 ve üzeri
Kuyumcu Altın Bozarken Nasıl Hesaplama Yapar?
- Milyem Kontrolü: İlk olarak ürünün ayarı (milyem değeri) kontrol edilir. (22 ayar = 0.916)
- Saf Ağırlık Hesabı: Ürünün gramı, milyem değeri ile çarpılarak içindeki saf altın miktarı bulunur.
- Hurda Fiyatlaması: Bulunan saf ağırlık, anlık 24 ayar alış fiyatı ile çarpılarak size ödenecek tutar belirlenir. İşçilik ücreti size geri ödenmez.
Altın Alırken İşçilik Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Altın yatırımı yaparken en büyük gizli maliyet "işçilik"tir. Kuyumcular vitrindeki ürünleri satarken üzerine raf maliyeti, ustalık ücreti ve kar marjı eklerler. Özellikle 14 ayar altın işçilik hesaplama yaparken veya bilezikte işçilik oranlarını araştırırken bu maliyetlerin %30'lara varabileceğini görürsünüz. Bu oranları bilmek, yatırımı nakde çevirirken uğrayacağınız altın bozdurma zararı riskini önceden görmenizi sağlar.
⚠️ Yüksek İşçilikli Tuzaklar
- 14 Ayar hediyelik kolyeler (%40+ kayıp)
- Taşlı ve fantezi yüzükler
- Markalı tasarım ürünler
- Kelepçeli bilezik modelleri
- 8 ayar altın gram fiyatı işçilikli satıldığında değer kaybı çok yüksektir.
✅ Düşük İşçilikli Fırsatlar
- 24 Ayar Gram Altın (En güvenli)
- İşçiliği olmayan altın olarak bilinen Kesme (Astar) Altın
- 22 Ayar Adana Burması
- Çeyrek ve Cumhuriyet Altını
8 Ayar ve 14 Ayar Altın Gram Fiyatı İşçilikli mi?
Kesinlikle evet. Ayar düştükçe, ürünün içindeki saf altın miktarı azalır ancak işçilik maliyeti genellikle sabit kalır veya artar. Örneğin 8 ayar altın gram fiyatı işçilikli olarak satıldığında, ödediğiniz paranın yarısından fazlası işçiliğe gidebilir. Bu tür ürünler "yatırımlık" değil, sadece "takılık" olarak görülmelidir.
22 Ayar Gram Altında İşçilik Var Mı?
Piyasada satılan 22 ayar gram altınların büyük çoğunluğunda çok düşük de olsa bir işçilik (darphane veya rafineri maliyeti) bulunur. Ancak bu oran paketli 24 ayar gram altınlara yakındır. Yine de 22 ayar gram altını bozdururken, 24 ayar gram altına göre alım-satım makası biraz daha açık olabilir. Yatırım için en güvenli liman her zaman 24 Ayar Has (Paketli) Gram Altındır.
Altın Türlerine Göre Ortalama İşçilik Oranları
| Altın Türü | Ortalama İşçilik (%) | Yatırım Notu |
|---|---|---|
| Kesme (Astar) Altın | %0 - %1 | ⭐ En İyi Yatırım |
| 24 Ayar Gram Altın | %1 - %3 | Çok İyi |
| Cumhuriyet / Çeyrek | %2 - %5 | İyi (Tarihli Dikkat) |
| 22 Ayar Bilezik (Düz) | %6 - %10 | Orta (Takı+Yatırım) |
| 14 Ayar Takı/Set | %25 - %45 | ⚠️ Yatırım Değil |
| Pırlantalı / Markalı | %50 - %200+ | ❌ Sadece Takı |
Milyem İşçilik Hesaplama Formülü
Bu formülü kullanarak, kuyumcunun sizden talep ettiği fiyatın ne kadarının saf altın, ne kadarının işçilik olduğunu net bir şekilde görebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
İşçiliksiz altın hangisidir?
Altın bozdururken işçilik düşülür mü?
Bilezikte işçilik ne kadardır?
Milyem hesaplama nasıl yapılır?
10 x 0.916 = 9.16 gram has altın eder. Bunu o günkü 24 ayar gram fiyatıyla çarparak gerçek değerini bulabilirsiniz.
Kuyumcu ve sarraflarda kullanılan güncel milyem ve işçilik oranları tablosu (2026).