Altın Rafinasyonu Nedir? Madenden Çıkan Altının Külçeye Dönüşüm Serüveni
Altın Rafinasyonu Nedir ve Neden Gereklidir
Maden ocaklarından çıkarılan veya yastık altından hurda olarak toplanan altınlar, doğrudan finansal piyasalarda işlem görecek temizlikte değildir. Madenden ilk çıkan altın; taş, toprak, bakır, demir ve gümüş gibi birçok yabancı maddeyle birleşik halde, mat renkli dore bloklar olarak elde edilir. Bu dore blokların uluslararası piyasalarda geçerli olan rafine edilmiş paketli altınlar haline gelebilmesi için yüksek teknolojili altın rafinasyonu işlemlerinden geçmesi şarttır. Rafinasyon, altını en saf haline kavuşturma sanatıdır.
Uluslararası standartlarda altının saflığının tescil edilmesi, ticari güvenliğin temelidir. Rafineriler, gelişmiş kimyasal ve fiziksel metotlarla dore bloklardaki yabancı elementleri ayrıştırarak altını yüzde 99.5 ile yüzde 99.99 saflık derecelerine ulaştırır ve standart ağırlıklarda külçe haline getirirler.
Altın Rafinasyon Yöntemleri
Günümüz modern endüstrisinde altını yabancı metallerden arındırmak için iki ana bilimsel yöntem uygulanır. İlk yöntem Miller Süreci olarak adlandırılan klorlama yöntemidir. Bu yöntemde eriyik haldeki altın alaşımının içine yüksek basınçlı klor gazı üflenir. Klor gazı, altından önce bakır ve demir gibi metallerle reaksiyona girerek bunların klorür tuzları halinde yüzeye çıkmasını sağlar. Bu yöntemle altın saflığı yüzde 99.5 seviyesine ulaşır.
İkinci ve en ileri yöntem ise Wohlwill Süreci adı verilen elektrolitik yöntemdir. Miller süreciyle elde edilen altın, kloroaurik asit çözeltisi içinde elektroliz edilir. Altın katotta birikirken gümüş çözeltide kalır. Bu yöntemle altının saflığı yüzde 99.99 (999.9 milyem) seviyesine çıkarılır.
Rafinasyon Aşamaları ve Kazanımlar
Aşağıdaki tabloda, altın rafinasyon sürecinin temel aşamalarını ve elde edilen saflık oranlarını inceleyebilirsiniz:
| Aşama Adı | Uygulanan İşlem | Ulaşılan Saflık | Çıkan Yan Ürünler |
|---|---|---|---|
| Dore Ergitme | Maden cevherinin potalarda eritilmesi | Yüzde 50 - Yüzde 80 | Cüruf, Toprak, Demir |
| Miller Klorlama | Sıvı alaşıma klor gazı verilmesi | Yüzde 99.5 | Gümüş Klorür, Bakır Klorür |
| Wohlwill Elektroliz | Elektrolitik banyo ile ayrıştırma | Yüzde 99.99 | Saf Platin, Paladyum, Gümüş |
Sıkça Sorulan Sorular
995 milyem ile 999 milyem altın arasında ne fark vardır
995 milyem altın, içerisinde yüzde 99.5 oranında saf altın barındırır (genellikle kuyumcu sarrafiyelerinde standarttır). 999.9 milyem ise yüzde 99.99 saflıkta olup tamamen arıtılmış has altını temsil eder.
Rafinasyon esnasında kaybolan diğer değerli metaller ne olur
Wohlwill elektroliz banyosunda altının içinden ayrışan platin, paladyum ve gümüş gibi diğer değerli metaller de çöktürülerek geri kazanılır ve ayrı külçeler halinde endüstriye satılır.
Borsa İstanbul üyesi yerli rafineriler hangileridir
Türkiye'de İstanbul Altın Rafinerisi (İAR), Nadir Metal ve Ahlatcı Metal Rafinerisi gibi Borsa İstanbul üyesi ve uluslararası standartlara sahip yetkin kuruluşlar faaliyet göstermektedir.
