Beyaz Altın Nedir? Sarı Altından Farkı, Rodaj Kaplama ve Özellikleri
Beyaz Altın Nasıl Üretilir (Alaşım Kimyası)
Mücevher vitrinlerinde platin veya gümüşü andıran soğuk ve asil beyaz parıltısıyla dikkat çeken beyaz altın, modern gelinlerin ve saat üreticilerinin en gözde malzemelerinden biridir. Ancak doğada sarı renkte çıkan altının nasıl beyaz renge dönüştüğü tüketiciler arasında büyük bir merak konusudur. Beyaz altının üretim aşamalarını, sarı altından teknik farklarını ve rodaj kaplama süreçlerini inceliyoruz. Beyaz altın sarı altının yapay bir alaşımıdır.
Doğada beyaz altın adı verilen ayrı bir elementel maden bulunmamaktadır. Yeryüzünden çıkarılan tüm has altınlar sarı renktedir. Beyaz altın elde etmek için metalurjik bir alaşım süreci uygulanır. 24 ayar saf sarı altın, rengini ağartmak amacıyla platin, paladyum, nikel veya gümüş gibi beyaz renkli metallerle yüksek sıcaklıkta eritilerek karıştırılır. Bu alaşım ilk elde edildiğinde hafif kirli sarımsı veya şampanya tonlarında soluk bir görünüme sahiptir.
Rodyum Banyosu ve Rodaj Kaplama
Beyaz altına o göz kamaştırıcı, ayna gibi yansıyan kar beyazı parlaklığını veren işlem Rodajdır. Rodyum, platin grubuna ait, doğada son derece nadir bulunan ve altından bile kat kat pahalı olan ultra parlak ve sert bir metaldir. Tamamlanan beyaz altın takılar, rodyum banyosuna daldırılarak elektroliz yöntemiyle mikron düzeyinde ince bir rodyum tabakasıyla kaplanır.
Bu kaplama ürünü çizilmelere karşı korur ve asil beyazlığını verir. Ancak rodyum kaplama sonsuz ömürlü değildir; zamanla sürtünme ve kimyasallar nedeniyle aşınarak altındaki orijinal sarımsı alaşım rengini gösterebilir.
Sarı Altın ve Beyaz Altın Karşılaştırması
Aşağıdaki tabloda, sarı altın ile beyaz altının fiziksel ve metalurjik özelliklerini karşılaştırmalı olarak inceleyebilirsiniz:
| Özellik | Sarı Altın (Yellow Gold) | Beyaz Altın (White Gold) |
|---|---|---|
| Alaşım İçeriği | Bakır, Çinko, Gümüş | Platin, Paladyum, Nikel, Gümüş |
| Dış Yüzey Kaplaması | Genellikle kaplamasızdır | Rodyum kaplama (Rodaj) uygulanır |
| Renk Değişimi | Kararma yapmaz, rengi sabittir | Zamanla hafif şampanya rengine dönebilir |
| Alerji Durumu | Alerji yapmaz (Hipoalerjeniktir) | İçindeki nikel hassas ciltlerde alerji yapabilir |
| Bozma Değeri | İçindeki has altına göre hesaplanır | İçindeki has altına göre hesaplanır (Fark yoktur) |
Sıkça Sorulan Sorular
Beyaz altın zamanla sararır mı
Evet. Beyaz altının üzerindeki rodyum kaplama günlük kullanımda zamanla aşınır. Yaklaşık 1-2 yıl içinde altındaki orijinal şampanya sarısı alaşım rengi gün yüzüne çıkmaya başlar. Kuyumcuda yapılacak basit bir rodaj yenileme işlemiyle takı ilk günkü haline döner.
Beyaz altın ile Platin arasındaki fark nedir
Platin doğada kendiliğinden beyaz renkte çıkan tamamen ayrı bir elementtir; altından daha yoğundur, ağırdır ve aşınmaya karşı çok daha dirençlidir. Beyaz altın ise sarı altının yapay bir alaşımıdır. Platin, beyaz altına göre çok daha pahalıdır.
Beyaz altın takı satılırken daha mı ucuz bozdurulur
Hayır. Beyaz altının da sarı altının da değeri, içerdikleri saf altın gramajı üzerinden hesaplanır. Ayarları aynıysa (örneğin her ikisi de 14 ayarsa) alış ve hurda bozma fiyatları birebir aynıdır.
